Amffetamin
amphetamines- Uppers
- Sulphate
- Sulph
- Go Fast
- Fast
- Dexies
- Dex
- Crank
- Ice
- Billy Whizz
- Billy
- Whizz
- Phet
- Speed
- Methylamphetamine
- Dextroamphetamine
- Dexamphetamine Sulphate
- Amphetamine Sulphate
Enwau Gwyddonol: Amffetamin sylffad
Enwau Generig: Amffetamin sylffad
Tabledi 5mg dexamphetamine (Dexedrine), gwyn, wedi'u marcio SKF.
Anghyfreithlon:
Powdr amffetamin sylffad yn amrywio o ran lliw o wyn budr i binc (a elwir yn 'pink champagne'). Mae Methylamphetamine yn dod fel grisialau gwyn, a elwir yn 'ice', neu mewn tabledi a elwir yng Ngwlad Thai yn yabba neu shabu.
Effeithiau A Ddymunir:
- Mwy o egni
- Bywiogrwydd
- Ewfforia, a chymdeithasgarwch
- Mae rhai pobl yn ystyried bod diffyg archwaeth yn effaith ddymunol
Sgîl Effeithiau:
- Anhunedd
- Ceg sych
- Wedi'r effeithiau a ddymunir, profir lludded ac iselder
- Yr unig ffordd o osgoi unrhyw niwed yn sgil amffetamin yw peidio â'i ddefnyddio. Y bobl a ddylai osgoi ei ddefnyddio yn benodol yw'r sawl sydd â phroblemau seiciatryddol, cyflyrau anadlol megis asthma, a chyflyrau'r galon.
- Mae amffetamin yn gyffur sy'n symbylydd cryf ac fe wnaiff eich cadw'n effro am gyfnodau hir. Felly peidiwch â disgwyl y gallwch gysgu am o leiaf 8 awr neu ragor. Ceisiwch beidio â defnyddio cyffuriau eraill i gael gwared ar yr hyn a elwir 'comedown' neu i'ch helpu i gysgu.
- Peidiwch â defnyddio gormod: gall cymryd llawer o'r cyffur gynyddu'r risg a gwneud i chi fod yn fwy nerfus yn hytrach nag yn gyffroëdig.
- Peidiwch ag anghofio bwyta - mae amffetamin yn atal archwaeth, felly cofiwch fwyta cyn ac ar ôl ei ddefnyddio.
- Peidiwch â defnyddio fwy nag unwaith yr wythnos nag ar ddau ddiwrnod neu ragor yn olynol - caniatewch i'ch corff allu adfer.
- Gall defnyddio llawer o'r cyffur neu ddefnyddio mwy nag un symbylydd ar yr un pryd beri pwysau sylweddol i'ch calon.
- Gall amffetamin adweithio'n ddrwg â rhai meddyginiaethau sy'n atalyddion monoamin ocsidas.
- Bydd llyncu amffetaminau yn golygu y teimlir yr effaith lawn yn llawer arafach, felly peidiwch â chael eich temtio i gymryd rhagor nes byddwch yn profi'r effeithiau llawn. Mae'r well llyncu'r powdwr wedi'i lapio mewn papur sigarét ('bombing') oherwydd gallai hyn leihau'r risg o brofi problemau stumog. Fel arall, cymysgwch y powdwr mewn diod sydd heb alcohol ('whizzy water' yw'r enw am hyn).
- Gall sniffian amffetamin achosi llid a gwaedu yn y twyn a cheir risg o drosglwyddo firysau os rhennir tiwbiau. Os byddwch yn sniffian amffetamin: malwch y powdwr mor fân ag y bo modd: peidiwch â rhannu gwellt na thiwbiau sniffian; defnyddiwch y ddwy ffroen bob yn ail; defnyddiwch ddŵr cynnes i rinsio'r trwyn ar ôl ei ddefnyddio.
- Heb os, chwistrellu amffetamin yw'r dull mwyaf peryglus o ddefnyddio'r cyffur a bydd hynny'n llawer mwy tebygol o achosi gorddos. Os byddwch yn ei chwistrellu, bydd yn hanfodol malu'r powdwr mor fân ag y bo modd; cofiwch ddefnyddio nodwyddau glân bob amser a pheidiwch fyth â rhannu unrhyw offer.
- Defnyddiwch y cyffur mewn amgylchedd dibynadwy gyda phobl y gallwch ymddiried ynddynt, a dywedwch wrth rywun beth ydych yn ei gymryd.
- Bydd amffetaminau yn eich cadw'n effro ac yn gwneud i chi deimlo'n sychedig iawn. Mae'n hawdd iawn mynd ati i yfed symiau sylweddol iawn o alcohol oherwydd efallai na fyddwch chi'n teimlo mor feddw. Bydd symiau sylweddol o alcohol yn cynyddu'r risg a byddwch yn cael cur pen aruthrol y diwrnod dilynol.
- Yn yr un modd â'r cyngor i ddefnyddwyr ecstasi: os byddwch yn dawnsio mewn clwb, cofiwch ymlacio a sipian dŵr/sudd yn rheolaidd (peidiwch ag yfed llawer ar y un pryd).
- Os byddwch yn teimlo'n baranoid, ewch i rywle tawel a diogel. Lleddfwch bryderon eich ffrindiau a sicrhewch hwy fod popeth yn iawn; os byddwch yn fyr eich gwynt, rheolwch eich anadlu; mewnanadlwch trwy eich trwyn, ac allan trwy'r geg.
- Gofalwch am eich ffrindiau a ffoniwch am ambiwlans os bydd argyfwng.
Risgiau tymor byr
Pryder, paranoia, goddefiad.
Effaith ddymunol
Ewfforia, bywiogrwydd, hyder.
Risgiau tymor hir
Seicosis, dibyniaeth seicolegol.
Tymor Hir:
- Gall symbylyddion megis amffetaminau achosi seicosis sy'n gysylltiedig a chyffuriau ac achosi salwch seicotig i bobl sydd eisoes â salwch meddwl.
- Dibyniaeth a symptomau diddyfnu seicolegol difrifol yn sgil defnydd hirdymor.
- Mae risgiau chwistrellu amffetamin yn cynnwys niweidio'r gwythiennau a'r meinweoedd meddal, firysau a gludir yn y gwaed os rhennir offer, a mwy o risg o gael gorddos.
Tymor Byr:
- Gorbryder
- Paranoia
- Gorddos
- Pwysedd gwaed hynod o uchel (a pheryglus)
- Cynnydd yng nghyfradd curiad y galon
- Coma
- Trawiad ar y galon
- Strôc
- Marwolaeth. Yn 2024, bu 111 o farwolaethau yn sgil cyffuriau yn gysylltiedig ag amffetaminau yng Nghymru a Lloegr
Mae amffetamin stryd yn symbylydd sy'n cael ei werthu ar ffurf powdwr llwydwyn fel arfer, ond caiff ei liwio â llifyn bwyd ar brydiau. Mae amffetamin ffres ar ffurf past, a bydd yn troi'n bowdwr wrth ei sychu. Weithiau, gwerthir amffetamin ar y ffurf hon, ac fe'i gelwir yn Base neu Paste. Bydd amffetamin powdwr yn aml yn gynnyrch llai pur, ac er y bydd Base yn aml yn gynnyrch purach, bydd wedi'i lygru'n aml serch hynny.
Mae amffetamin stryd yn gymysgedd o ddau gyfansoddyn cemegol, lefoamffetamin a decsamffetamin, sy'n gryfach ac yn achosi mwy o effeithiau seicolegol. Erbyn hyn, decsamffetamin (decstroamffetamin yw’r enw meddygol arno) yw bron iawn pob un o'r mathau meddygol o amffetamin sydd ar gael yn y DU. Mae'n dal ar gael i drin narcoplepsi (methu â chadw'n effro) a rhai mathau o ADHD ymhlith plant, ond anaml iawn y gwelir cyffuriau meddygol wedi'u dargyfeirio neu eu dwyn yn cael eu gwerthu fel cyffuriau stryd erbyn hyn.
Rhieni a pherthnasau eraill
Mae asiantaethau cyffuriau hefyd yn darparu llawer o gyngor a chefnogaeth i rieni pobl sy'n defnyddio'r cyffuriau hyn. Gall llawer o asiantaethau stryd gynnig grwpiau cefnogi neu gwnsela i aelodau teuluoedd, partneriaid ac ati.